Afghanistan: Guterres says women worker ban ‘unacceptable and puts lives in jeopardy’
mei 19, 2023
Afghanistan: de reactie van de EU op de crisis
Sinds de taliban in augustus 2021 de macht overnamen, is de situatie in Afghanistan verslechterd. De EU blijft de ontwikkeling van een stabiel, vreedzaam en welvarend land echter steunen.
Afghanistan in langdurige crisismodus
De machtsovername door de taliban in augustus 2021, die volgde op decennia van conflicten, natuurrampen en armoede, bracht slechts meer economische achteruitgang, voedselonzekerheid en ontberingen.
De acties en besluiten van de taliban – die in strijd zijn met hun toezeggingen – leidden daarnaast tot een dramatische verslechtering van de politieke, economische, humanitaire en mensenrechtensituatie voor het Afghaanse volk, en vooral voor vrouwen en meisjes. Er is sprake van een systematische sociaaleconomische uitsluiting van vrouwen en meisjes. Bovendien willen of kunnen de taliban niets uitrichten tegen de aanwezigheid en operaties van terroristische groeperingen op Afghaans grondgebied.
De taliban hebben ruim 70 decreten uitgevaardigd met tal van beperkingen of verboden wat betreft:
- aanwezigheid van meisjes op middelbare scholen
- kledingvoorschriften
- segregatie op de werkplek
- vrij verkeer van vrouwen zonder mannelijk familielid (mahram)
- toegang van vrouwen tot openbare ruimten
Vrouwen zijn ook uitgesloten van het rechtsstelsel, waar al nauwelijks iets van over is sinds de grondwet van 2004 is opgeschort en de onafhankelijkheid van het rechtsstelsel niet langer gewaarborgd is.
Eind december 2022 besloten de taliban dat vrouwen ook niet langer naar de universiteit mochten of voor niet-gouvernementele organisaties konden werken. Deze decreten zijn niet alleen discriminerend, maar hebben grote en soms levensgevaarlijke gevolgen, want zonder vrouwelijke humanitaire hulpverleners is de hulpverlening aan de meest kwetsbaren veel moeilijker.
In de raad
Tijdens de zitting van de Raad Buitenlandse Zaken in februari 2023 bespraken de ministers de besluiten van de Afghaanse autoriteiten om vrouwen en meisjes systematisch uit te sluiten.
Het effect van deze verboden op het beleid en de acties van de EU – zoals humanitaire hulp en zorg voor basisbehoeften – moet nog beter worden bepaald. In maart 2023 werd tijdens de Raad Buitenlandse Zaken het belang en de geldigheid van de in de conclusies van de Raad van 15 september 2021 opgenomen ijkpunten voor het beleid en de acties van de door de taliban benoemde interim-regering nogmaals bevestigd. De EU verzocht de taliban om, in het belang van het Afghaanse volk:
- alle mensenrechten te eerbiedigen, beschermen en verwezenlijken, en schending en misbruik ervan aan te pakken
- een inclusieve en representatieve regering aan te stellen
- te voorkomen dat Afghanistan als basis dient voor het onderbrengen, financieren of uitvoeren van terrorisme
- te zorgen voor ongehinderde en niet-discriminerende humanitaire toegang
- veilig, beveiligd en ordelijk reizen van en naar Afghanistan te blijven toestaan
Wat zijn de prioriteiten?
De EU stelde ook dat een stabiel Afghanistan in het belang is van de internationale gemeenschap als geheel, om regionale instabiliteit, terroristische dreigingen, gedwongen ontheemding en irreguliere migratie te voorkomen.
De acties en besluiten van de taliban hebben geleid tot een dramatische verslechtering van de politieke, economische, humanitaire en mensenrechtensituatie voor het Afghaanse volk, en vooral voor vrouwen en meisjes. De EU blijft desalniettemin vastbesloten haar bijstand voort te zetten om de ernstige humanitaire en sociaal–economische crisis te verlichten, door humanitaire en basishulp te verstrekken en steun voor bestaansmiddelen te verlenen in het kader van een principiële aanpak, waarbij vrouwen op zinvolle wijze kunnen deelnemen aan de hulpverlening en vrouwen begunstigden blijven. De EU staat ook klaar om haar steun aan de buurlanden en partners van Afghanistan in de ruimere regio verder op te voeren om negatieve overloopeffecten te voorkomen.
De EU herhaalde dat zij vastbesloten is de volledige participatie van alle Afghanen, met inbegrip van vrouwen, meisjes en personen die tot etnische en religieuze minderheden behoren, in Afghanistan in iedere levenssfeer onverminderd te blijven steunen.
Afghanistan is in 2023 nog steeds het land met een van de grootste humanitaire crises ter wereld: 28 miljoen mensen hebben hulp nodig, 6 miljoen daarvan worden met hongersnood bedreigd.
